Gần một nghìn "thiên thần bé nhỏ" và chữ "nhân tâm" của chị Hiệu trưởng Trần Thị Phương ở Hải Phòng

"Mỗi ngày học sinh đến trường là một ngày vui." Đó là mong muốn lớn nhất của chị Trần Thị Phương, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Yết Kiêu, xã Yết Kiêu, thành phố Hải Phòng. Chị còn có một cái tên mềm mại hơn, Phương Quỳnh. Còn gần một nghìn học trò của trường, chị gọi các em là "thiên thần bé nhỏ."

Hơn hai mươi năm giữ một mái trường

Chị Phương có hơn 20 năm làm quản lý nhà trường, trong đó 9 năm ở cương vị Hiệu trưởng. Nền móng của chị là Đại học chuyên ngành Giáo dục tiểu học, rồi Thạc sĩ Quản lý giáo dục. Mỗi ngày, chị lo cho hơn 60 cán bộ giáo viên và gần 1000 học sinh tiểu học.

Các bạn thử hình dung con số ấy. Gần một nghìn gia đình mỗi sáng gửi con tới cổng trường, tin rằng con mình sẽ được an toàn, được học, được vui. Người đứng mũi chịu sào cho niềm tin ấy suốt chín năm là chị Phương. Chị làm công việc của một người giữ lời hứa với cả một vùng quê.

Bên cạnh ghế Hiệu trưởng, chị còn là cố vấn chuyên môn cho Công ty Cổ phần Tập đoàn Công nghệ Quảng Ích, đơn vị làm phần mềm giáo dục. Kinh nghiệm đứng ở trường của chị giờ đi xa hơn cổng trường Yết Kiêu, vào những sản phẩm nhiều thầy cô khác sẽ dùng.

Từ quản lý tới quản trị

Chị Phương đang theo một hướng rất rõ: đi từ "quản lý" sang "quản trị nhà trường". Quản lý là lo vận hành hằng ngày cho trơn tru. Quản trị là nhìn chiến lược, tầm nhìn dài hạn, trường mình mười năm nữa sẽ thế nào.

Nhiều người làm lãnh đạo lâu năm dễ yên tâm với nếp cũ. Chị Phương thì đang tự nâng tầm vai trò của chính mình, sau chín năm đã vững ở ghế Hiệu trưởng. Đó là tư thế của người coi trường học là một công trình đường dài.

Chữ "nhân tâm" trong cách dẫn dắt con người

Giá trị làm việc cốt lõi chị chọn là chữ "nhân tâm", và chị giải nghĩa nó bằng hai ý: kiên nhẫn, và cho người khác con đường sửa sai.

Tôi thấy đây là chỗ đáng quý nhất trong cách chị làm lãnh đạo. Điều hành hơn sáu mươi thầy cô, sai sót là chuyện không tránh khỏi. Người lãnh đạo nghiêm thì dễ, người lãnh đạo có tâm mới biết chừa cho người khác một lối để sửa và đi tiếp. Một ngôi trường mà người lớn được đối xử như thế, thì trẻ con trong đó cũng lớn lên trong sự bao dung ấy. Chữ "ngày vui" của học trò, xét cho cùng, bắt đầu từ chữ "nhân tâm" của người Hiệu trưởng.

Người Hiệu trưởng làm thơ

Ít ai đoán được người quản lý hàng trăm con người, hàng chồng quy chế, kế hoạch, quyết định ấy lại có một tâm hồn rất nghệ sĩ. Chị Phương đam mê thơ và nhạc. Chị có bài thơ đã được xuất bản, in chung sách với các tác giả khác.

Một người làm thơ gọi học trò là "thiên thần bé nhỏ" thì không lạ. Cái hay là chị giữ được chất thơ ấy ngay giữa công việc hành chính khô khan nhất. Tôi tin chính chất thơ đó làm nên chữ "ngày vui" chị đặt cho mái trường của mình.

Một ngày trời cho một bản quy chế

Chị Phương kể lại một việc gần đây: rà soát các căn cứ pháp lý và soạn thảo "Quy chế làm việc và phối hợp" của Trường Tiểu học Yết Kiêu. Việc ấy mất cả ngày trời. Chị đã dùng AI hỗ trợ, nhưng vẫn phải tự rà lại, vì "AI hay trích căn cứ pháp lý đã hết hiệu lực, hoặc cấu trúc văn bản chưa đúng yêu cầu."

Chi tiết ấy nói nhiều về chị. Một Hiệu trưởng không chấp nhận văn bản trường mình có một căn cứ sai, kể cả khi máy đã viết giúp. Chữ ký dưới mỗi quy chế là trách nhiệm với cả tập thể, và chị giữ nó kỹ từng dòng.

Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Phương muốn có một trợ lý AI luôn cập nhật đúng văn bản pháp lý còn hiệu lực, đúng cấu trúc chuẩn của trường, và giúp chị làm video, bản thuyết trình cho dạy học và quản lý. Chị chọn tự mình dùng trước, chưa vội mở rộng cho phó hiệu trưởng hay giáo viên. Người đứng đầu tự đi trước một bước, thử cho chắc rồi mới dẫn đồng nghiệp theo, là cách làm cẩn trọng và đầy trách nhiệm của chị.

Mái trường là một bài thơ dài

Hơn hai mươi năm ở trường, chị Trần Thị Phương vẫn giữ nguyên hai thứ: sự chặt chẽ của một nhà quản trị, và sự mềm mại của một người làm thơ. Thiếu một trong hai, mái trường Yết Kiêu khó thành nơi mà gần một nghìn thiên thần bé nhỏ mong được tới mỗi sáng.

Chúc mừng chị Phương. Chúc những giờ ngồi soạn văn bản của chị rút lại thật ngắn, để chị có thêm thời gian cho học trò và cho những bài thơ mới.