Quán ốc bếp mở và nghề thuốc bắc nối nghiệp ba mẹ của chị Trần Thị Tuyết Vinh ở Hội An

Ở Hội An có một tiệm thuốc bắc đã mở mấy chục năm. Khách quen ra vào nhiều, có những người biết chị Trần Thị Tuyết Vinh từ hồi chị còn bé xíu chạy quanh mấy ngăn thuốc. Giờ thấy chị đứng sau quầy cân thuốc, họ hay hỏi một câu rất Quảng: "con của chú nay lớn và theo nghề ba má hả con".

Câu hỏi ấy nghe thì giản dị, nhưng chứa cả một con đường. Con đường của chị Vinh về với nghề thuốc của gia đình không đi một mạch. Nó có một đoạn rẽ qua một quán ốc, và chính đoạn rẽ ấy làm chị hiểu nghề hơn.

Một quán ốc khách khen ngon

Trước khi đứng tiệm thuốc, chị Vinh tự mở một quán ốc. Quán làm bếp mở, khách tới mới nấu, công thức chị tự đi học. Khách ăn xong khen "món ăn ngon, sạch sẽ, chủ và nhân viên dễ thương". Có khách ăn rồi còn tiếc vì giờ mới biết tới quán.

Chị chạy quảng cáo Facebook, kết quả tầm tầm. Thuê người review thì quán đông hơn, nhưng chi phí cao. Sau hơn một năm, chị quyết định khép quán lại. Nhìn lại, chị thấy rõ nguyên do: quán không làm truyền thông đều đặn. Người ta phải thấy video thường xuyên mới biết quán tồn tại, mà chị lại ít quay.

Chị Vinh đóng quán và mang theo một bài học rõ ràng: làm ngon thôi chưa đủ, còn phải để người ta biết mình làm ngon. Người biết gọi tên đúng chỗ mình hụt là người sẽ không hụt hai lần ở cùng một chỗ.

Về với ngăn thuốc của ba mẹ

Rời quán ốc, chị chọn đi tiếp con đường nhà mình đã đi mấy chục năm. Chị nói gọn: "muốn học để làm ngành ni lâu dài hơn".

Chị học nghề từ hai phía. Một phía là ngay trên quầy thuốc của ba mẹ: chị đứng tiệm được một năm, bán thuốc, tư vấn và bốc thuốc. Phía kia là học bài bản: cuối năm 2024 chị vào học Cao đẳng Y học cổ truyền, chương trình khoảng ba năm. Chị còn tính học thêm vật lý trị liệu. Thực hành mỗi chiều ở tiệm, lý thuyết ở trường, người làm nghề như vậy sẽ vững cả tay lẫn đầu.

Tiệm có năm người, mỗi người một việc. Ba chị khám bệnh. Mẹ chị bán thuốc. Chị bán thuốc, tư vấn và bốc thuốc. Hai người nữa lo bán và bào chế. Mỗi buổi chiều chị đứng tiệm, khoảng mười người ghé vào, đủ mọi lứa tuổi, "cở nào cũng có". Khách tới chủ yếu nhờ truyền miệng, vì cái tên của tiệm đã có từ mấy chục năm.

Hỏi kỹ khách trước rồi mới đưa thuốc

Cách chị tư vấn bắt đầu từ chính câu chuyện của người khách. Một người ghé hỏi về chuyện mỏi cổ vai gáy, chị hỏi trước là họ đã dùng gì chưa. Rồi chị hỏi họ muốn ba chị khám rồi bốc thuốc, hay chỉ muốn lấy thuốc hộp. Cái nào hợp thì còn tùy vào túi tiền của khách.

Chị không bận tâm tiệm khác làm thế nào. Chị chỉ giữ cách của mình: hỏi cho kỹ rồi mới đưa. Ở nghề thuốc, chậm lại một nhịp để hỏi là đặt người khách lên trước món hàng. Đó là thứ học được từ ba mẹ, không giáo trình nào dạy hết.

Có tâm và có y đức

Câu chị luôn giữ khi làm nghề và làm người là: "làm nghề này phải có tâm, làm người phải có y đức". Còn ba mẹ chị thì dặn con một điều chị nhớ mãi: "tiền bạc có thể kiếm được nhưng uy tín và lòng tin của khách hàng thì phải mất rất nhiều thời gian mới xây dựng được".

Đặt hai câu ấy cạnh nhau sẽ thấy vì sao một tiệm thuốc đứng được mấy chục năm chỉ nhờ truyền miệng. Uy tín là thứ ba mẹ chị đã gây dựng cả đời. Nối nghiệp là nhận lấy cả cái uy tín ấy để giữ tiếp. Chị Vinh hiểu điều đó, nên chị gọi nghề mình bằng chữ "tâm" trước, rồi mới tới chữ "thuốc".

Vinh thuốc bắc, Vinh vật lý trị liệu

Chị có một ước mơ rõ ràng cho tiệm nhà mình: mở thêm phần trị liệu, dành cho những người hay đau lưng, đau cổ vai gáy. Chị mong công việc của mình giúp người khác "trở nên khoẻ hơn". Và chị muốn sau này người ta nhắc tới mình bằng ba cái tên: "Vinh thuốc bắc, Vinh xinh đẹp, Vinh vật lí trị liệu".

Ba cái tên ấy nói lên một cô gái rất biết mình muốn gì. Nghề thuốc của gia đình là gốc. Vật lý trị liệu là cành mới chị muốn tự tay vun. Còn "xinh đẹp" là sự tự tin, vui tươi của một người trẻ đứng giữa những ngăn thuốc cổ.

Tự làm phim để người ta biết tới mình

Bài học từ quán ốc chị không bỏ quên. Giờ chị tự làm phim ngắn bằng AI đăng Facebook, hiện là phim giải trí. Lúc rảnh chị vẫn đều đặn tự tìm học các công cụ mới. Khâu mất công nhất là đưa ảnh của chính mình vào làm nhân vật, có khi công cụ lỗi, chỉ ra được ảnh mà không ra được video. Chị đang muốn giao cho trợ lý AI việc viết kịch bản và câu lệnh làm phim cho chuẩn, soạn sẵn câu trả lời khi khách nhắn hỏi thuốc theo đúng cách chị vẫn hỏi ở quầy, và viết bài giới thiệu tiệm thuốc nhà mình lên mạng. Từ một quán ốc khách khen mà ít người biết, tới một tiệm thuốc mấy chục năm muốn được nhiều người biết hơn, chị Vinh đã tự tìm ra con đường đưa cái tên của gia đình mình đi xa hơn.

Uy tín mấy chục năm, đôi tay hôm nay

Người ta hay nói nối nghiệp là được thừa hưởng. Chị Vinh thì đang làm phần khó hơn: vừa giữ cái uy tín ba mẹ để lại, vừa tự học thêm để mở ra một phần mới cho tiệm.

Chúc mừng chị Vinh. Chúc chị sớm ra trường với tấm bằng Y học cổ truyền, chúc tiệm thuốc nhà mình có thêm góc trị liệu như chị hằng mong, và chúc những khách quen năm nào cũng vui khi thấy cô bé ngày xưa giờ là "Vinh thuốc bắc" của họ.