Mười năm giữ cửa hàng tạp hóa và hai kênh phim gia đình của anh Triệu Ngọc Huy ở Mường Lai, Lào Cai

Có một đêm, nhà một khách quen ở Mường Lai có đám hiếu. Chị khách đến cửa hàng của anh Triệu Ngọc Huy lấy hàng từ lúc nửa đêm, lấy dần dần, hết lượt này tới lượt khác, cho tới sáng. Anh thức trắng cả đêm, lần nào chị tới cũng tươi cười mà bán. Hôm sau, chị đem chuyện ấy kể với mọi người.

Khi trò chuyện với anh, tôi hiểu vì sao cửa hàng nhỏ ấy đứng được mười năm mà chưa từng phải quảng cáo. Anh nói về khách của mình rất giản dị: họ là những người "đã biết về cửa hàng do tiếng lành đồn xa nên mọi người tìm" đến.

Người gặp nhiều thất bại mà vẫn cố gắng

Nói về điều muốn người ta nhớ tới mình, anh không kể thành tích. Anh nhận mình là "người gặp nhiều thất bại khó khăn nhưng vẫn cố gắng", và mong trở thành tấm gương cho những người đang gặp khó khăn, bệnh tật vươn lên.

Câu ấy anh nói có cơ sở. Hơn mười năm trước, anh lâm bệnh, đi chữa nhiều nơi không khỏi, tốn kém tới mức anh dùng chữ "tán gia bại sản". Suốt những năm ấy, mọi việc trong nhà đều do vợ anh gánh. Rồi anh gặp được các bác sĩ chữa đúng bệnh, và tới nay sức khỏe đã ổn định hơn ba năm. Một người đi qua chừng ấy năm mà vẫn giữ được nụ cười lúc nửa đêm với khách, đó là người có sức bền hơn nhiều người khỏe mạnh.

Nghề cầm lái và nghề chọn quả

Anh tự nhận chuyên môn của mình là lái xe. Anh có bằng hạng C, hằng ngày lái chiếc xe tải nhỏ chở hàng từ huyện về và giao hàng cho khách. Điều anh thấy đau lòng nhất trong nghề lái là những vụ tai nạn làm chết người. Một người cầm lái mà luôn nhớ điều ấy là người coi trọng mạng sống của người khác trên đường.

Mười năm đứng cửa hàng cũng cho anh những hiểu biết chỉ người trong nghề mới có. Ngày trước buôn cam, anh có kinh nghiệm chọn quả: "vỏ cam không bóng mà mật là cam ngon và để được lâu nhất". Giờ anh không buôn cam nữa, vì theo anh cây cam đã thoái hóa gần hết.

Có một Tết anh nhập nhiều cam, gặp mưa axit, cam thối gần hết, mất mấy chục triệu đồng. Từ đó anh dặn mình khi lấy hàng phải xem kỹ chất lượng quả, và nhất là đừng để quả dính mưa. Bài học nào cũng có giá, người biết giữ lại bài học thì không phải trả hai lần.

Bán hàng thật thà, phục vụ tận nhà

Cửa hàng của anh bán đủ đồ thiết yếu hằng ngày, và lo thực phẩm tươi sống cho các đám trong vùng: rau củ quả, thịt trâu, gà. Mỗi tháng anh phục vụ khoảng mười đám. Anh và vợ đi lấy hàng, giao hàng; hai người ở nhà bán. Cách làm của anh giản dị: "bán hàng chất lượng mà giá rẻ để thu hút khách", và đưa hàng tới tận nhà cho khách.

Điều anh tự hào là thái độ với khách. Nhiều lần khách đưa nhầm tiền, quên hàng, hay gửi đồ lại cửa hàng, và anh coi thái độ là điều quan trọng nhất. Khách khen anh "chân thật, thẳng thắn, không lấy cái gì của ai". Anh cũng nhắc mình rằng mỗi người khách một tính, nên luôn bình tĩnh giải thích, không cáu, không nói lời khó nghe.

Ở một vùng mà nhà nào có việc hiếu hỷ cũng cần người lo hàng chu đáo, cửa hàng của anh đã thành chỗ dựa của bà con lúc cần nhất.

Khi cửa hàng chỉ đủ ăn

Sau mười năm, anh rút ra một điều mà nhiều người buôn bán không dám nói: mọi người thi nhau làm theo nhau, trong khi nhu cầu có hạn, nên dễ cùng thất bại. Anh thành thật rằng buôn bán kiểu truyền thống chỉ cho gia đình đủ ăn, không có dư.

Khi con vào đại học, cần thêm tiền, anh không ngồi than. Anh bắt đầu tìm hiểu YouTube. Hai kênh của anh, The Journey of Fatherhood và Rainbow Hearts Stori, làm phim tình cảm gia đình, drama, cho khán giả Mỹ từ 25 tuổi trở lên. Sau hơn hai tháng, anh đã đăng khoảng 60 video. Anh thừa nhận lúc đầu làm chưa hiệu quả. Lúc rảnh, anh ngồi xem các kênh khác để tìm hiểu vì sao họ nhiều lượt xem.

Một người bán tạp hóa ở xã vùng cao, không rành công nghệ, tự mở kênh cho khán giả bên kia đại dương vì muốn lo cho con, đó là tình thương của người cha biến thành ý chí. Cái tên The Journey of Fatherhood, hành trình làm cha, đặt cho kênh của anh thật đúng người.

Trợ thủ cho người không rành máy

Việc ngốn của anh nhiều thời gian nhất bây giờ là dựng video. Anh vẫn cắt ghép trên CapCut bằng tay, kéo thả rất lâu mà ghép cảnh còn chưa khớp. Anh đang muốn giao cho trợ lý AI việc viết kịch bản, làm tiêu đề, dựng trọn một video dài khoảng một tiếng, và làm cả sổ sách hàng hóa cho cửa hàng. Mục tiêu ba tháng của anh là mỗi ngày đăng được một video. Một người tự nhận mình kém công nghệ mà vẫn đặt cho mình nhịp một video mỗi ngày, cho thấy anh Huy đã chọn con đường không lùi.

Tấm gương cho người đang khó

Nếu gặp lại chính mình mười năm trước, anh nói chắc mình sẽ làm YouTube chứ không chỉ bán hàng. Nhưng chính mười năm bán hàng ấy đã cho anh những thứ không kênh nào dạy được: sức bền qua bệnh tật, chữ tín với bà con, và thói quen tươi cười lúc nửa đêm.

Chúc mừng anh Huy. Chúc cửa hàng ở Mường Lai mãi là chỗ bà con tìm tới mỗi khi nhà có việc, chúc hai kênh của anh sớm có những video đầu tiên được hàng nghìn người xem, và chúc anh trở thành đúng tấm gương anh mong cho những người đang gặp khó khăn, bệnh tật vươn lên.