Hai tiết dạy mẫu mỗi tuần và nghề dám giao quyền cho giáo viên của anh Trương Văn Hùng ở Lai Châu

"Làm tốt công việc của chính mình chính là món quà tình cảm dành tặng cho người khác." Người bạn của tôi ở Lai Châu, anh Trương Văn Hùng, giữ câu ấy suốt những năm làm nghề và làm người.

Anh có hai mươi hai năm làm quản lý giáo dục, trong đó hai mươi năm làm Hiệu trưởng, ở Trường Tiểu học Sì Lở Lầu và Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Vàng Ma Chải. Từ ngày 1/9/2026, anh nhận nhiệm vụ Phó Hiệu trưởng phụ trách khối Tiểu học của Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sì Lở Lầu.

Mỗi ngày anh phục vụ trực tiếp hơn một nghìn người: khoảng sáu mươi lăm giáo viên, nhân viên, khoảng bảy trăm học sinh, phần đông là con em người Dao, người Hà Nhì và người Kinh, cùng phụ huynh các em. Phụ huynh lo sức khỏe và chế độ chính sách cho con, giáo viên lo phần việc và chế độ của mình. Người đứng giữa những nỗi lo ấy là anh.

Chọn ở lại với miền biên giới

Gần như cả đời đi dạy, anh gắn với vùng biên Lai Châu. Lúc bế tắc nhất trong nghề là năm học 2017-2018. Khi ấy anh đã công tác ở biên giới mười hai năm, mong được chuyển về vùng thấp, vùng thuận lợi hơn mà chưa có dịp. Thứ giữ anh đứng lại là các con: con còn nhỏ, đường học lên cao của con còn dài.

Anh xác định lại tư tưởng, quyết định tiếp tục cống hiến cho giáo dục miền biên giới, và ngay trong năm học đó anh bắt tay cải cách công tác quản lý. Một người đang ở chỗ chênh vênh nhất lại chọn làm cho nơi mình đứng tốt lên, đó là bản lĩnh của người đàn ông biết mình đang gánh cả gia đình lẫn một ngôi trường.

Người quản lý xuống tận lớp dạy mẫu

Trong hai mươi hai năm, người anh nhớ nhất là một thầy giáo trẻ. Năm học 2010-2011, thầy mới lên nhận công tác, chưa vững chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm.

Anh trực tiếp hướng dẫn thầy về chuyên môn, nghiệp vụ, phương pháp giảng dạy. Mỗi tuần anh dạy mẫu hai tiết ngay trên lớp thầy chủ nhiệm, đều đặn khoảng hai tháng.

Về sau thầy có phương pháp giảng dạy tốt, được đồng nghiệp tin yêu và nhà trường đánh giá cao. Một người quản lý chịu đứng lớp thay cho cấp dưới suốt hai tháng thì đã trao cho người ấy một thứ quý hơn mọi lời nhắc nhở: niềm tin rằng mình làm được.

Dám giao quyền, dám chịu trách nhiệm

Anh tự nhận mình làm tốt nhất hai mảng: quản lý tài chính và phát triển chuyên môn cho giáo viên. Mảng sâu nhất là phát triển chuyên môn, rèn qua bồi dưỡng, tập huấn và tự nghiên cứu. Đợt tập huấn anh quý nhất là đợt đổi mới công tác quản lý giáo dục trường phổ thông năm 2010. Đưa cách quản lý mới ấy về trường, giáo viên của anh chuyển sang lấy học sinh làm trung tâm trong mọi hoạt động giáo dục.

Điểm anh làm khác là dám giao việc. Anh nói: "Trong quản lý, dám giao quyền tự chủ cho giáo viên từ nhiều năm trước, dám làm, dám tự chịu trách nhiệm, đặc biệt trân trọng sự đổi mới, sáng tạo, năng động, linh hoạt của giáo viên."

Được giao quyền, các tổ chuyên môn tự xây kế hoạch giáo dục, kế hoạch kiểm tra, tư vấn sát với chất lượng thật của học sinh và giáo viên trong tổ. Chất lượng tổ chuyên môn lên rõ. Giao quyền thì dễ nói. Dám đứng ra chịu trách nhiệm cho cái quyền mình đã giao mới là chỗ làm nên một người lãnh đạo.

Thành tích phải thực chất

Anh giữ một quan điểm: đánh giá đội ngũ, thành tích nhà trường và chất lượng học sinh phải thực chất.

Năm học 2013-2014, Trường Tiểu học Sì Lở Lầu báo con số thật, 89% học sinh đạt trung bình trở lên. Trường vẫn được ghi nhận và nhận Cờ thi đua của tỉnh Lai Châu. Năm học 2019-2020, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Vàng Ma Chải cũng nhận Cờ thi đua của tỉnh. Bản thân anh ba lần được Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen và ba năm đạt Chiến sĩ thi đua cấp huyện.

Sau hai mươi hai năm làm quản lý, điều anh quý nhất lại nằm ngoài cờ và bằng khen: luôn được phụ huynh, giáo viên tôn trọng, tin yêu, được các cấp lãnh đạo đánh giá cao về năng lực và kinh nghiệm. Ở một ngôi trường bán trú vùng cao, nơi phụ huynh gửi con ăn ở tại trường, lòng tin ấy là tấm bằng khen khó có nhất.

Mỗi tuần một chuyến tới các điểm trường

Trường có một phân hiệu Tiểu học và bốn điểm trường, điểm xa nhất cách trường chính mười hai cây số. Mỗi tuần anh đi một lần, giám sát trực tiếp và đột xuất. Đây là việc tốn thời gian nhất của anh lúc này.

Anh nói thẳng chỗ khó: "Cái khó khăn nhất đó là trình độ giáo viên không đồng đều." Thấy được chỗ chưa đều của đội ngũ rồi chịu khó đi tới từng điểm trường, anh đang giữ cho học trò ở điểm xa nhất cũng được dạy như học trò ở trường chính.

Mỗi tháng anh còn tiếp và giải quyết khoảng một trăm lượt kiến nghị. Có những việc rất đời thường, như một phụ huynh có con học lớp 5 đến xin cho con ở bán trú tại trường vì gia đình vừa chuyển chỗ ở. Với một gia đình vùng cao, chỗ ăn chỗ ngủ cho con trong tuần là chuyện lớn, và anh là người họ tìm tới.

Giấy tờ cho trợ lý, thời gian cho con người

Việc của anh rất nhiều giấy tờ. Từ ngày 19/6, anh làm báo cáo, kế hoạch cùng trợ lý AI. Trước đây một bản báo cáo có thể lấy của anh cả nửa buổi, vậy mà Quy chế thi đua khen thưởng và Quy chế đánh giá viên chức, người lao động của trường giờ chỉ mất chừng ba tới năm phút. Anh muốn tới đầu tháng 1/2027, trợ lý tự làm báo cáo, anh chỉ đọc lại và ký, để dành thời gian cho công tác quản trị nhà trường và cho gia đình. Một người đã làm quản lý hai mươi hai năm vẫn chịu mở cửa cho một cách làm hoàn toàn mới, đó là sự nỗ lực của anh Hùng, và anh đã tìm ra con đường để trả giấy tờ về cho máy, giữ thời gian cho giáo viên và học trò.

Món quà của người thầy vùng cao

Hai tiết dạy mẫu mỗi tuần cho một thầy giáo trẻ, một chuyến đi mỗi tuần tới điểm trường xa nhất, một con số thật trên bản báo cáo thi đua: món quà anh Hùng trao đi được gói bằng những việc làm tốt như thế.

Chúc mừng anh Hùng. Chúc tới đầu năm 2027, anh chỉ còn việc đọc lại và ký, và có thêm nhiều buổi chiều đi thăm lớp, nhiều buổi tối trọn vẹn bên gia đình.