Lệnh sản xuất cho từng món ăn và ba năm đuổi kịp nghề kế toán của chị Tùng Thị Lưu Hương ở Hạ Long

Mười năm làm công nhân trong một đơn vị nhà nước, có một ngày chị Tùng Thị Lưu Hương nhìn lại và thấy công việc ấy không bắt mình động não, để phí cả vốn kiến thức đã có. Chị quyết định quay về với cái nghề chị từng làm trước đó: kế toán.

Người bạn của tôi ở Hạ Long nói về quyết định ấy bằng một câu rất thật: "Cái giá tôi phải trả cho quãng thời gian đó là thời gian, phải đuổi theo từ phía sau." Đến nay chị đã đuổi được ba năm. Chị làm kế toán dịch vụ tổng hợp, kiêm cả nhân sự, lo thuế, sổ sách, bảo hiểm xã hội cho các hộ kinh doanh, doanh nghiệp thương mại và những quán ăn uống ở Quảng Ninh.

Dám quay lại khi đã đi xa

Rời nghề mười năm rồi quay lại, chị biết rõ mình đang đứng ở đâu. Theo lời chị, mười năm ấy không được tôi luyện, không được nâng cao nghiệp vụ, nên chị tụt lại so với những đồng nghiệp cùng lứa. Nhiều người ở vị trí ấy sẽ chọn ở yên cho chắc. Chị chọn về lại chỗ ngày nào cũng phải động não, chấp nhận làm người đi sau.

Đi sau mà biết mình đi sau thì vẫn còn đường đuổi. Cái khó là chịu được cảm giác chậm hơn người khác một nhịp mà vẫn ngồi vào bàn làm tiếp, ba năm liền.

Ca nhà phân phối sữa và người chị kế toán cứng

Ca khó nhất của những ngày đầu là một đơn vị làm nhà phân phối sữa. Ở một nhà phân phối, đủ thứ nghiệp vụ chồng lên nhau: tiền được hưởng chiết khấu, giảm giá hàng bán, hàng trả lại nhà cung cấp, rồi xuất hóa đơn cho người tiêu dùng. Chị nhận thẳng là lúc ấy rất lúng túng giữa từng khoản. Mấy khoản ấy nằm sát nhau, ghi lệch một khoản là cả kỳ sổ sách lệch theo.

Chị gỡ được ca ấy nhờ một người: "Tôi gỡ được nhờ chị gái tôi, một kế toán cứng, hỗ trợ." Tôi quý cách chị kể lại chuyện này. Người ta hay giấu đoạn mình cần người khác đỡ, chị thì nói rõ ai đã đỡ mình. Trong nhà đã có một kế toán cứng, và bây giờ có thêm một người em đang cứng dần lên sau từng ca khó.

Người làm sổ sách đi ngược từ đĩa thức ăn

Chuyện nghề tôi thích nhất của chị nằm ở các quán ăn. Hộ kinh doanh ăn uống ở vùng biển mua nguyên liệu chủ yếu từ người đánh bắt, người nuôi trồng và ngoài chợ, nên phần lớn đầu vào không có hóa đơn. Chị lại là kế toán dịch vụ, không ngồi thường trực ở quán, không đứng nhìn bếp nhập hàng mỗi sáng.

Vậy nên chị làm ngược. Từ số món ăn đã bán ra, chị lập lệnh sản xuất trên phần mềm TAXNET, suy ngược ra định mức nguyên vật liệu đã dùng cho từng món. Có định mức rồi, chị mới biết mặt hàng nào đang thiếu hóa đơn hợp lệ, để bổ sung chứng từ cho đúng quy định.

Một kế toán không có mặt ở bếp mà vẫn nắm được bếp dùng bao nhiêu nguyên liệu cho mỗi đĩa, đó là cái đầu biết tìm đường vòng khi không có đường thẳng. Có người ngồi tính từng món để sổ sách khớp với cái bếp thật, chủ quán yên tâm lo việc nấu và bán.

Sáu hộ kinh doanh, ngày nào cũng có hóa đơn

Ba năm, chị đã đồng hành cùng khoảng mười đơn vị, cả doanh nghiệp lẫn hộ kinh doanh. Hiện chị phụ trách sáu hộ xuất hóa đơn hằng ngày. Sáu hộ, ngày nào cũng có hóa đơn phải xuất, nghĩa là ngày nào cũng có sáu chủ hộ trông vào sự đều tay của chị.

Chị còn làm trọn bộ hồ sơ lương cho doanh nghiệp: bảng lương, bảng chấm công, hợp đồng lao động, quy chế tiền lương, quyết định tăng thưởng lương. Làm thủ công, mỗi bộ mất khoảng một ngày. Thuế, kế toán, bảo hiểm xã hội, nhân sự, bốn mảng nằm chung trên một bàn làm việc, chị nắm cả, cùng một trưởng nhóm giao việc và hỗ trợ chị hằng ngày. Người đi sau ba năm trước giờ đã gánh được từng ấy đầu việc, quãng đường chị đuổi kịp dài hơn chị tự nhận.

Bàn tay nhanh với công nghệ

Chị tự nhận sở trường của mình là "tiếp cận công nghệ nhanh, gần như bản năng, chỉ cần ngồi mày mò một chút là ứng dụng được." Danh sách phần mềm chị dùng thạo đủ nói điều đó: Word, Excel, MISA cả bản online lẫn offline, EasyBooks, TAXNET, HTKK, hóa đơn điện tử. Người từng lỡ mười năm mà đuổi kịp trong ba năm, chắc chắn phải có một lợi thế như vậy trong tay.

Cũng vì nhanh với công nghệ nên chị không muốn trợ lý AI chỉ đứng ngoài trả lời câu hỏi, chị nói thẳng: "Điều làm tôi khó chịu nhất trong nghề là còn quá nhiều công đoạn thủ công." Chị muốn đưa trợ lý vào thẳng phần mềm kế toán để điền file import, định khoản, hạch toán chứng từ, sắp xếp sổ sách, lập hợp đồng; muốn trợ lý tự nhận ra nghiệp vụ vừa phát sinh, có nghiệp vụ lương thì tự sinh ra bảng lương, bảng chấm công, hợp đồng, quy chế, quyết định tăng thưởng, thay cho một ngày ngồi làm tay. Một người từng phải đuổi theo từ phía sau nay lại muốn đi trước trong việc giao bớt phần thủ công cho máy, đó là nỗ lực của chính chị, và chị đã nhìn ra con đường của mình.

Những trang ngôn tình sau giờ làm

Ngoài sổ sách, chị thích đọc tiểu thuyết ngôn tình. Chị còn ấp ủ một việc nghe rất trẻ: "Tôi cũng muốn dựng video lồng tiếng từ chính những truyện của mình, đăng lên YouTube."

Ban ngày đối chiếu từng khoản chiết khấu, từng tờ hóa đơn, tối về lại sống cùng những câu chuyện tình. Chi tiết ấy làm tôi thấy chị gần với rất nhiều người phụ nữ đang làm nghề con số: đầu óc tỉnh táo cho công việc, còn trái tim vẫn để dành chỗ cho những chuyện đẹp.
## Người đuổi kịp chính mình

Mục tiêu chị viết ra rất gọn: "Tôi chỉ muốn phát triển trong nghề kế toán này để có thể nhận thêm nhiều công việc hơn nữa." Thời gian trợ lý gánh bớt được, chị muốn dành để học tập, nâng cao trình độ, nhận thêm việc. Xa hơn, chị muốn làm chủ được thời gian của mình và đi du lịch.

Mười năm chị từng thấy là phí, ba năm chị dồn sức để lấy lại. Người dám quay về nghề cũ, chịu làm người đi sau rồi đuổi lên bằng chính sự nhanh nhạy của mình, thì quãng đường phía trước sẽ nhẹ hơn quãng đã qua.

Chúc mừng chị Hương. Chúc chị sớm có trợ lý ngồi cùng trong phần mềm kế toán, để mỗi bộ hồ sơ lương không còn ngốn trọn một ngày, và chúc những chuyến du lịch đầu tiên của chị được đi bằng chính thời gian chị giành lại cho mình.