Năm năm ngành may, mười lăm năm kế toán và bài toán giá thành của chị Thu Hương ở Củ Chi
Trong một nhà máy sản xuất, có một câu hỏi khó bậc nhất với người kế toán: "Sản phẩm này giá thành bao nhiêu?" Hỏi thì ngắn. Trả lời cho đúng thì phải nắm từ nguyên vật liệu, giờ máy, tiền điện cho tới lương người thợ. Chị Võ Thị Thu Hương, Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp của Young Il Vietnam ở Trảng Bàng, Tây Ninh, là người đang đứng trước câu hỏi ấy, và đang chuẩn bị để trả lời nó tốt hơn bất kỳ lúc nào.
Người từng đứng ở cả hai phía của nhà máy
Đường nghề của chị Hương có một khúc rẽ ít ai có. Chị bắt đầu bằng kế toán từ năm 2006, lên Account Supervisor ở Super Cargo, rồi rẽ sang làm merchandiser cho Hansae Việt Nam gần năm năm, đúng giữa lòng ngành may mặc. Năm 2017 chị quay lại với con số, làm kế toán tổng hợp ở I.S Việt Nam, và từ năm 2018 tới nay giữ vị trí Kế toán trưởng ở Young Il.
Năm doanh nghiệp, gần mười lăm năm kế toán, cộng năm năm merchandiser. Nhìn thì như một khúc quanh. Thật ra đó là một lợi thế rất hiếm. Người merchandiser sống giữa đơn hàng, nguyên phụ liệu, tiến độ chuyền và yêu cầu của khách. Người kế toán sống giữa sổ sách, thuế và báo cáo. Một người đã đi qua cả hai thì khi nhìn một con số trên sổ, chị thấy được cả câu chuyện sản xuất đứng phía sau nó. Kế toán nhà máy mà hiểu được xưởng, đó là thứ không trường lớp nào dạy nhanh được.
Chuyên môn đi tới tận gốc
Chị tự tóm nghề mình trong một dòng rất gọn: "Chuyên sâu về thuế (hoàn VAT, quyết toán PIT/CIT), dựng hệ thống kế toán từ đầu và đào tạo nhân viên."
Ba vế ấy, vế nào cũng nặng. Hoàn thuế giá trị gia tăng và quyết toán thuế thu nhập cho một doanh nghiệp sản xuất là việc chỉ cần sai một chứng từ là kéo theo cả một mùa giải trình. Còn "dựng hệ thống kế toán từ đầu" là việc của người kiến trúc. Làm theo một hệ thống có sẵn thì nhiều người làm được. Dựng ra hệ thống để người khác làm theo, đó là tầm của một Kế toán trưởng thật sự.
Nâng một người mới thành trợ lý
Có một chuyện nhỏ mà tôi rất quý ở chị Hương. Bạn Kiều vào công ty là kế toán viên mới tuyển. Chị kể chị "hướng dẫn từ những công việc đơn giản", rồi nâng dần lên, tới nay bạn Kiều đã làm trợ lý cho chị và quản lý cả phần thuế, tài sản cố định, thuế thu nhập cá nhân.
Nhiều người giỏi nghề giữ nghề cho riêng mình, vì sợ người dưới lớn lên. Chị Hương làm ngược lại: chị dạy từng bước để người mới đứng được, rồi giao cho họ những phần việc thật. Một phòng kế toán vững khi người giỏi nhất đã kịp truyền nghề cho người kế tiếp. Nhìn cách chị kèm bạn Kiều, tôi hiểu vì sao chị viết chữ "đào tạo nhân viên" ngang hàng với chuyên môn thuế.
Câu hỏi của sếp và một dự án đang chờ
Chị kể thật một tình huống: sếp hỏi giá thành từng sản phẩm, còn chị thì "chưa đưa ra được cost chính xác nhất", mà con số ấy lại ảnh hưởng thẳng tới quyết định về lợi nhuận và doanh số của công ty.
Nhiều người sẽ đổ cho phần mềm, cho số liệu xưởng gửi lên chậm. Chị Hương nhận câu hỏi ấy về mình và đi tìm lời giải tới gốc. Hệ thống hiện tại của công ty đang chạy Fast Accounting. Chị muốn nâng lên ERP để quản lý được sản xuất, tồn kho và giá thành, quản lý được giá và điểm hòa vốn. Bạn Thức, quản lý văn phòng xưởng, người theo dõi số liệu sản xuất, sẽ cùng chị dựng hệ thống mới. Dự án đang ở giai đoạn chuẩn bị.
Ghép một người giữ số liệu xưởng với một người giữ sổ sách lại cùng một bàn, đó chính là cách trả lời câu hỏi giá thành cho tận gốc. Một Kế toán trưởng chủ động kéo số liệu xưởng về chung một bàn với sổ sách là người đang làm quản trị.
Trợ lý cho phòng kế toán nhà máy
Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Hương muốn trợ lý AI của mình phục vụ việc quản lý số liệu, hỗ trợ các bạn kế toán viên, và đi cùng chị trong dự án ERP ở Young Il. Xa hơn, chị nhắm tới các công ty sản xuất và dịch vụ cần tư vấn kế toán. Một Kế toán trưởng đang gánh cả sổ sách lẫn một dự án chuyển đổi hệ thống mà vẫn dành thời gian học công cụ mới, cho thấy chị đang tự chuẩn bị cho mình một chặng nghề lớn hơn: từ người giữ sổ cho một nhà máy thành người tư vấn cho nhiều doanh nghiệp.
Con số đúng là con số giúp người ta quyết
Người kế toán giỏi là người đưa ra được con số đủ đúng để lãnh đạo dám quyết. Chị Thu Hương đang đi đúng con đường ấy, bằng mười lăm năm nghề, năm năm hiểu xưởng, và một người trợ lý chị tự tay đào tạo.
Chúc mừng chị Thu Hương. Chúc hệ thống ERP ở Young Il sớm chạy, để lần tới sếp hỏi giá thành, chị trả lời được ngay bằng một con số chính xác đến từng sản phẩm.