Chị Hoài Thu ở Ninh Bình: một mình một cửa hàng và mười phương án cho một vị khách
Mười phương án báo giá cho một vị khách. Chốt xong phương án cuối, hàng chuẩn bị nhập để sáng hôm sau thi công, thì khách đổi ý: từ điều hòa cục bộ sang điều hòa âm trần nối ống gió. Chị Vũ Thị Hoài Thu, chủ một cửa hàng điện máy ở xã Hải Hưng, Ninh Bình, mở lại file, rà lại từ đầu, đặt hàng lại từ đầu. Câu chuyện nhỏ ấy nói về chị nhiều hơn mọi lời giới thiệu.
Một người, cả một cửa hàng
Cửa hàng của chị Thu bán điều hòa và năng lượng mặt trời. Nghe thì giống bao cửa hàng điện máy khác. Điểm khác nằm ở danh sách việc chị tự kể: bán hàng, tiếp khách, tư vấn sản phẩm, chốt đơn trên các nền tảng online, xây dựng báo giá cho công trình, xuất nhập kho, gọi hàng từ nhà phân phối. Tất cả, chị "kiêm tất cả các công việc của cửa hàng một mình."
Ở nhiều doanh nghiệp, mỗi dòng trong danh sách ấy là một vị trí, một người. Ở cửa hàng của chị Thu, đó là một người phụ nữ chuyển vai liên tục: người bán hàng, người giữ kho, người làm dự toán, người trực tin nhắn khách trên mạng. Giữ cho cả bộ máy ấy chạy đều bằng một đôi tay là một loại bản lĩnh ít ai nhìn thấy, vì nó không nằm trên biển hiệu.
Người bán giải pháp cho ngôi nhà
Hỏi khách của chị là ai, chị không trả lời "người mua điều hòa". Chị viết: "Những người muốn có giải pháp cho chính ngôi nhà của mình về điều hòa và năng lượng mặt trời."
Chữ "giải pháp" và chữ "ngôi nhà" nói lên cách chị làm nghề. Bán một cái máy thì chỉ cần báo một con số. Lo cho một ngôi nhà thì phải hiểu ngôi nhà ấy và cách gia đình ấy sống, rồi mới dựng được phương án. Mười phương án cho một vị khách, vì thế, là mười lần chị đặt mình vào ngôi nhà của người khác. Người thợ chỉ lo bán được hàng không kiên nhẫn tới lần thứ mười. Người lo cho ngôi nhà của khách thì có.
Và khi khách đổi ý vào phút chót, chị không kể lại bằng một lời than. Chị chỉ ghi: "Thế là tôi phải chỉnh sửa, rà soát và đặt hàng lại từ đầu." Một câu, không trách ai. Người làm dịch vụ lâu năm hiểu rằng khách đổi ý là một phần của nghề, và chị chọn làm lại cho đúng thay vì ép khách theo phương án cũ.
Mỗi ngày hai bộ báo giá, mỗi ngày một bảng giá mới
Nỗi vất vả thật của nghề chị nằm ở chỗ ít người ngoài biết. Tính toán trên Excel thì chị làm được. Cái ngốn thời gian là đi tìm giá tốt: chị lấy giá từ năm tới mười nhà phân phối, nhà thì gọi điện, nhà thì hỏi Zalo, nhà thì tra file có sẵn. Mà giá lại đổi theo từng ngày, báo giá hôm qua có thể đã lệch ngay hôm nay. Trung bình mỗi ngày chị làm ít nhất hai bộ báo giá, có ngày nhiều hơn.
Một người vừa giữ cửa hàng, vừa săn giá mỗi ngày từ cả chục đầu mối, để báo cho khách một con số đúng nhất có thể. Sự chính xác ấy là cách chị giữ chữ tín với từng gia đình tin mình.
Trợ lý cho người đang gánh cả cửa hàng
Kể với tôi trong lớp ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Thu chọn đúng việc khó nhất để trao cho trợ lý AI trước: làm báo giá sao cho "nhanh nhất, đỡ tốn thời gian nhất và chính xác nhất", để khách đổi ý bao nhiêu lần cũng không phải ngồi làm lại tay từ đầu. Người biết chính xác chỗ nào đang tốn sức mình nhất là người đã đi rất sâu vào công việc của mình, và chị Thu đã tìm ra điểm bắt đầu đúng.
Thời gian dành lại cho khách và cho nhà
Điều tôi quý ở chị Thu là câu trả lời cho câu hỏi: tiết kiệm được thời gian thì làm gì. Chị viết: "đi gặp khách nhiều hơn, chăm sóc đơn hàng cũ, và dành thời gian cho gia đình cũng như bản thân."
Thứ tự ấy rất thật. Khách trước, đơn hàng cũ tiếp theo, rồi gia đình, rồi mới tới bản thân. Người mang mát mẻ và điện sạch về cho bao ngôi nhà khác, cũng xứng đáng có thêm những buổi tối trọn vẹn trong ngôi nhà của chính mình.
Chúc mừng chị Hoài Thu. Chúc cửa hàng của chị có thêm một trợ lý đắc lực, để mỗi bộ báo giá đi nhanh hơn một nhịp và chị có thêm thời gian cho những người chị thương.
