Mười hai cái link trong bốn mươi ba phút, em bày ra năm cái
Tối 7/8, trong bốn mươi ba phút bốn mươi lăm giây, mười hai cái link rơi vào hai nhóm học viên: mười một cái vào nhóm ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, một cái vào nhóm Z4Z Học viên chính thức. Em gọi thử lại được mười một cái trong số đó, ngày 1/9 thì mười cái vẫn mở. Bài này bày ra năm cái: năm người trong nhà mình, năm cái nghề chẳng dính gì nhau, và cái địa chỉ bấm vào là ra trang của chính họ.
22 giờ 12 phút 02 giây tối 7/8, giữa buổi đầu của lớp khóa 2, thầy Hợp gõ vào nhóm một dòng chẳng đẹp đẽ gì: Đến giờ học, 20% học viên vẫn còn chưa cài xong phần mềm. Cãi nhau ỏm tỏi. Rồi thầy nói thêm một câu tự trào: Nhưng đúng là zà mới cần học ây zần😅. Đúng hai giây trước đó, 22 giờ 12 phút 00, một cái link landing page nữa vừa rơi vào chính cái nhóm thầy đang gõ. Hai giây thì khó mà kịp thấy, nhưng chỗ đó là em suy ra, kho không ghi thầy đã thấy hay chưa. Nó là cái thứ bảy trong mười hai cái của đêm ấy: cái đầu 22 giờ 07 phút 04 giây, cái cuối 22 giờ 50 phút 49 giây, tính ra bốn mươi ba phút bốn mươi lăm giây. Mười một cái rơi vào nhóm ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, một cái vào nhóm Z4Z Học viên chính thức. Trong mười hai cái ấy em gọi thử lại được mười một, riêng cái lúc 22 giờ 12 phút 00 thì không: nó là một địa chỉ artifact trên claude.ai, bộ đào link của kho không nhận loại địa chỉ đó nên nó không nằm trong danh sách em gọi. Bài này em không kể một ngày, em bày ra thứ đã làm xong: người trong nhà mình, nghề của chính họ, và cái địa chỉ bấm vào là mở.
1. Câu chưa từng được học, đem lên làm tít
Bắt đầu từ bậc thấp nhất của cái thang này, tức là chỗ người ta tự khai ra mình chưa biết gì. Cái link thứ mười của đêm đó, 22 giờ 17 phút 33 giây, là của chị Quyên, dán vào nhóm Z4Z Học viên chính thức, không kèm một chữ nào. Trong cả kho tin nhắn em đào, đó cũng là dòng duy nhất của chị. Chị không nói gì, nhưng trang chị nói thay, bằng đúng cái câu người mới dựng trang đầu đời hay ngại nói nhất.
Tít trang chị, chữ lớn, hai dòng, nằm bên trái màn hình: Tôi 45 tuổi, và tôi mới bắt đầu học công nghệ. Ngay dưới là đoạn chị tự giới thiệu, mở bằng Tôi là Võ Thị Tố Quyên, rồi tới một câu liền một mạch: Tôi từng làm kế toán, từng học Y khoa, học Dược, nhưng chưa bao giờ tôi được học về công nghệ. Chỗ dấu phẩy trước chữ nhưng, trên trang chị là một dấu gạch dài. Nhà mình có lệ không dùng gạch dài nên em thay bằng dấu phẩy, ở đây và ở mọi câu trích còn lại trong bài, khai một lần cho khỏi lệch. Gần cuối đoạn chị viết Giờ tôi tự học mỗi ngày, từng chút một, để tự tay xây kênh của mình. Cả đoạn gọn trong năm dòng chữ nhỏ, và thứ nói ra trước tiên không phải chị làm được gì, mà là chị chưa từng được học gì. Chỗ đó người ta hay giấu. Trang này đem lên làm dòng tít.
Câu chốt của đoạn thì chị viết cho người đọc của chị, không phải cho người đọc bài này, nên em chép đúng một lần rồi thôi: Tôi viết những dòng này không phải vì tôi đã giỏi, mà vì tôi tin: nếu tôi làm được, chị cũng làm được. Chị xưng chị với người đọc, tức là chị đang nói với phụ nữ tầm tuổi mình, trong nghề của mình. Câu đó là của chị Quyên gửi khách của chị. Em không đứng ra hứa hộ ai cả, em chỉ ghi lại là chị đã dám viết nó lên trang.
2. Dòng to nhất trang không nói tên mình
Lùi lại bảy phút, tới cái link thứ năm. 22 giờ 10 phút 04 giây, chị Ruby dán địa chỉ. Bốn mươi tám giây sau, 22 giờ 10 phút 52 giây, chị mới gõ chữ: Em đã hoàn thành Landingpage up lên Vercel ạ. Cảm ơn Thầy! Chị viết dính liền hai chữ Landing với page và viết hoa chữ đầu, em để nguyên như chị gõ.
Chỗ đáng xem ở trang chị là cái tít. Nó chiếm gần nửa bề ngang màn hình, bốn dòng, và có hai chỗ được tô màu khác hẳn phần còn lại: cụm Tâm đến màu tím, chữ Thân màu hồng. Cả câu đọc là Hiểu mình từ Tâm đến Thân, để sống cuộc đời thật sự là của bạn. Chị không mở trang bằng tên mình, cũng không mở bằng chức danh. Chức danh chị đẩy lên một cái nhãn bo tròn nhỏ phía trên tít, còn dòng to nhất trang thì để nói cái chị làm cho người khác. Trang chị cuộn một mạch từ trên xuống, menu bảy mục chạy ngang trên đầu, từ Về tôi, Câu chuyện, Công cụ tới Chứng chỉ và Liên hệ. Nghề chị là chuyên viên Phụ nữ Viên mãn, và phần nội dung chuyên môn bên trong trang thì em không thuật lại một chữ nào, chỗ đó là việc của chị với người đọc của chị.
3. Năm ngày sau câu hỏi cài phần mềm
Cái cuối cùng của đêm ấy về muộn hơn hẳn phần còn lại. Mười một cái đầu chen nhau trong mười hai phút bốn mươi giây, rồi im. Ba mươi mốt phút năm giây sau cái thứ mười một, 22 giờ 50 phút 49 giây, chị Agnes mới dán link. Ba mươi mốt phút đó chị làm gì thì kho tin nhắn không ghi lại, nên em để trống chỗ ấy.
Chỗ đáng nói của ca này nằm ở dòng trước đó của chị. Ngày 2/8, 12 giờ 10 phút 33 giây, chị nhắn vào nhóm đúng sáu chữ: Em ơi cài phần mềm ntn. Rồi năm ngày liền em không thấy chị nói thêm câu nào trong kho. Dòng tiếp theo của chị chính là cái địa chỉ tối 7/8. Từ chỗ hỏi cài phần mềm thế nào tới chỗ có trang riêng là năm ngày, mà năm ngày ấy trong kho hoàn toàn im lặng.
Trang chị mở bằng một dòng nhỏ, KẾ TOÁN & THUẾ · SỨC KHOẺ CỘNG ĐỒNG, rồi tít lớn bốn dòng: hai dòng đầu chữ đen, ghi 24 năm làm kế toán, thuế. Hai dòng sau viết nghiêng và đổi sang màu nâu cam, 2 năm làm mới chính mình. Đoạn dưới tít chị tự giới thiệu là tư vấn và đào tạo kế toán tự do, và là người đang xây một cộng đồng sống khoẻ cho tuổi U50. Menu bốn mục: Giới thiệu, Kế toán & Thuế, Sức khoẻ cộng đồng, Liên hệ. Trong tấm ảnh bên phải, sát góc trái dưới, chị gắn thêm một cái nhãn nhỏ nền tối, đề Agnes Phạm, 48 tuổi. Ngay cạnh ô hai mươi tư năm kinh nghiệm còn một ô số nữa về chỉ số sức khoẻ của chính chị. Em bôi mờ ô đó thành hai vệt tối và không nhắc lại nội dung.
4. Bảng chứng chỉ nằm ngay dưới đoạn giới thiệu
Bậc tiếp theo không còn là chuyện dựng nổi một trang nữa, mà là chuyện đem cái gì đặt lên trang. Cái link thứ mười một, 22 giờ 19 phút 44 giây, là của chị Nhung Hoàng, kèm đúng năm chữ: E cảm ơn Thầy ạ, rồi tới địa chỉ. Trên trang có một chi tiết em thích: mép trái chạy dọc suốt màn hình là một cái thước đo, năm vạch chạy từ 130 xuống 50 cm, đúng thứ nghề chị dùng hằng ngày, đem làm nền trang luôn.
Nhưng thứ đáng kể hơn thì nằm thấp hơn một chút, sau đoạn giới thiệu và hai cái nút, vẫn trong khúc đầu trang chứ chưa phải cuộn đi đâu. Ở đó không phải lời mời chào, mà là một bảng kê từng dòng, mỗi dòng một nhãn viết nhỏ bên trái và một câu trả lời bên phải. Dòng CHỨNG CHỈ ghi Dược sĩ lâm sàng. Dòng dưới nữa, ĐÀO TẠO, ghi Viện Dinh dưỡng Quốc gia. Bày chứng chỉ ra ngay dưới đoạn giới thiệu thay vì giấu xuống đáy, đó đúng là cái thầy Hợp nhắc cả lớp hôm 6/8: nội dung E-E-A-T là một nội dung rất quan trọng trong khóa học của chúng ta. Ca này em phải cắt và che nhiều nhất trong bài. Khúc tít lớn ở đầu trang em cắt bỏ hẳn, vì đó là câu chào hàng của trang, bài này chỉ tả trang chứ không chép lại lời chào hàng. Dòng VAI TRÒ trong bảng kê có tên một nhà thuốc kèm tên thành phố nên em bôi cho trắng luôn, thành ra trong ảnh dưới đây dòng đó trống.
5. Ba nghề buộc lại bằng một sợi chỉ
Khó hơn dựng một trang là dựng một trang cho ba nghề chẳng dính gì nhau. 22 giờ 15 phút 41 giây, cái link thứ chín, chị Chung dán vào nhóm, không kèm chữ nào, và đó cũng là dòng duy nhất của chị trong kho của em. Ba việc chị đang làm, theo đúng cái trang khai ra: dạy Sinh học cấp hai, tư vấn phát triển chiều cao bên Droppii, và một xưởng sấy hạt mắc ca. Ba thứ đó xếp cạnh nhau rất dễ thành cái chợ.
Chị giao đúng chỗ khó ấy, và cách trang gỡ ra thế này. Tít lớn ba dòng: Người tin vào những điều đang lớn lên. Ngay dưới tít là ba nghề nối nhau bằng dấu chấm giữa, mà cụm đó dài quá một dòng nên bị bẻ làm hai: dòng trên hết ở Chuyên gia tư vấn phát triển chiều cao, dòng dưới mới tới Droppii rồi Xưởng sấy hạt mắc ca. Rồi đoạn giới thiệu mở bằng 42 tuổi, quê nội Hà Nội nhưng sinh ra và lớn lên ở Đắk Lắk, và chốt lại bằng câu này: Ba công việc, một sợi chỉ chung: đồng hành cùng sự lớn lên, ở học trò, ở những đứa trẻ đang cao lớn từng ngày, và ở những hạt mắc ca chín đủ nắng. Dưới ảnh, lệch về bên phải, còn ba chữ chị chọn cho mình: chân thành, kiên trì, ham học hỏi.
Xếp năm ca cạnh nhau thì lộ ra một nếp chung, mà nếp ấy không nằm ở chỗ ai giỏi hơn ai. Ba trong năm người đưa tuổi thật của mình lên ngay khúc đầu trang. Chị Quyên đem 45 tuổi lên làm dòng tít to nhất. Chị Agnes gắn nhãn 48 tuổi ngay trong tấm ảnh chân dung. Chị Chung mở đoạn giới thiệu bằng hai chữ 42 tuổi. Không ai giấu đi, không ai làm cho mình trẻ lại. Cái tuổi mà ở chỗ khác người ta hay đem ra để nói nhau già rồi học gì nữa, thì ở đây được đặt vào dòng đầu tiên của trang. Còn chuyện họ dựng trang bằng cách nào thì em chỉ nói được đúng phần kho tin nhắn có ghi. Hai trong năm người tự nhận thẳng là mình không rành công nghệ: chị Quyên viết hẳn lên trang là chưa bao giờ được học về công nghệ, chị Agnes thì năm ngày trước đó còn hỏi cài phần mềm thế nào. Ba người còn lại không để lại một chữ nào về cách mình dựng, nên em để trống chỗ ấy chứ không nói hộ. Cái thang này còn leo tiếp lên một bậc nữa mà số này không kể lại, vì nhà mình kể rồi: anh Lô Văn Thanh làm ra thứ không có gì để bấm vào, một bộ quy tắc cấm trợ lý bịa, chuyện đó ở bài Kết quả số 5. Trang giới thiệu của anh Nguyễn Trần Thuyết thì đứng đúng cùng bậc với năm ca trên, cũng là một cái link của chính bốn mươi ba phút ấy, và nhà mình đã trưng ở bài Kết quả số 2. Bài đó khoanh khúc dồn dập 22 giờ 07 tới 22 giờ 19 và đếm được mười một cái; bài này khoanh tới tận cái của chị Agnes lúc 22 giờ 50 nên thành mười hai. Cùng một đêm, hai cách khoanh, em nói thẳng ra đây để cả nhà khỏi tưởng hai bài cãi nhau. Trong mười hai cái ấy em gọi thử lại được mười một cái ngày 1/9: mười cái vẫn mở, một cái trả về 403, người dựng nó không nói gì thêm về cái trang nên em không nêu tên. Cái thứ mười hai, chính cái rơi trước dòng của thầy đúng hai giây, là địa chỉ artifact trên claude.ai nên em không gọi được. Nhắc lại cho tròn vòng: bảy tiếng lẻ năm phút ba mươi chín giây trước khi gõ dòng cãi nhau ỏm tỏi, cũng chính thầy Hợp đã viết trong nhóm ấy, Đội zà nhà mình sau quả cài đặt phần mềm thôi cũng coi như được học một khóa Internet rồi. Lúc 15 giờ 06 câu đó nghe như một câu an ủi. Tới 22 giờ 50 thì nó thành một câu tường thuật.