Ba công việc một lúc và giấc mơ đứng bục giảng của chị Vũ Thị Huê ở Hà Nội
Ban ngày chị là người đi tìm rủi ro cho một công ty dược niêm yết. Ngoài giờ, chị giữ sổ sách cho một doanh nghiệp trang thiết bị y tế. Còn những lúc người khác nghỉ, chị ngồi học Ngôn ngữ Anh ở Đại học Vinh để sau này đi dạy. Chị Vũ Thị Huê ở Hà Nội đang sống cùng lúc ba vai như vậy, và vai nào chị cũng làm cho tới nơi tới chốn.
Người đi tìm rủi ro cho doanh nghiệp
Công việc chính của chị Huê là kiểm toán nội bộ. Người ngoài nghe tên thì thấy khô, nhưng đó là vị trí mà một doanh nghiệp lớn không thể thiếu: người đứng bên trong, soi từng quy trình để chỉ ra chỗ nào đang hở trước khi nó thành thiệt hại thật.
Chị đặt cho mình một thước đo rất rõ về một báo cáo tốt: "tìm ra được rủi ro lớn thực sự cho doanh nghiệp." Chữ chị chọn là "lớn thực sự". Người làm kiểm toán lâu năm đều biết, liệt kê cho đủ trăm lỗi nhỏ thì dễ, tìm ra cái rủi ro có thể làm doanh nghiệp đau thật mới khó. Đặt thước đo như thế là đặt mình về phía người chủ doanh nghiệp, lo cái lo của họ.
Mỗi đợt là một lần học lại từ đầu
Chị kể quy trình của mình gồm bốn bước: tìm hiểu đối tượng và lập chương trình, xin tài liệu từ các bộ phận, đọc và phân tích, rồi tổng hợp phát hiện thành báo cáo. Bước thứ ba là bước chị thấy nặng nhất, "vì mỗi đợt kiểm toán lại là một đối tượng khác nhau (tài chính, kế toán, mua hàng, quản trị rủi ro, bán hàng, nghiên cứu sản phẩm...), đòi hỏi phải học kiến thức mới liên tục."
Các bạn thử hình dung. Tháng này chị phải hiểu phòng mua hàng vận hành ra sao, tháng sau là phòng bán hàng, đợt sau nữa là khâu nghiên cứu sản phẩm của một công ty dược. Mỗi đợt kiểm toán, chị phải hiểu một phòng ban đủ sâu để nói chuyện được với chính người đang làm ở đó. Nghề này buộc người ta học suốt đời, và chị Huê đã chọn sống đúng với điều đó.
Tự nhìn thẳng vào chỗ mình chưa tới
Chị Huê nói về điểm yếu của mình rất bình thản. Chị kể rằng điều chị hay bị góp ý nhất là tiến độ, và cách trình bày báo cáo đôi khi chưa đủ ngắn gọn, dễ hiểu. Chị cũng nói rõ mình mới quen kiểm toán nội bộ, chưa từng làm kiểm toán độc lập, nên khi được giao kiểm toán báo cáo tài chính, nhất là báo cáo hợp nhất của công ty lớn, chị gặp khá nhiều khó khăn.
Người làm nghề soi lỗi cho người khác mà soi được lỗi của chính mình một cách bình thản như vậy thì hiếm. Chị không giấu, cũng không tự hạ mình, chỉ gọi đúng tên chỗ cần lên tay nghề. Mục tiêu chị đặt ra cũng rất cao: "nâng trình độ lên như một kiểm toán viên độc lập nhiều kinh nghiệm."
Sổ sách của người khác, trách nhiệm của mình
Ngoài giờ, chị nhận làm kế toán trọn gói cho một doanh nghiệp trang thiết bị y tế. Mỗi tháng nhận hóa đơn chứng từ, hạch toán trên MISA, làm bảng lương. Mỗi quý lập tờ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và nộp qua Cổng dịch vụ công. Cuối năm lập báo cáo tài chính, quyết toán thuế cho doanh nghiệp.
Kể ra thì chỉ là một danh sách việc. Nhưng đằng sau danh sách ấy là một giám đốc yên tâm giao toàn bộ con số của công ty mình cho một người làm ngoài giờ. Niềm tin như thế chỉ đến với người đã giữ đúng hạn, đúng số qua nhiều kỳ.
Trợ lý cho người làm ba vai
Chia sẻ với tôi trong lớp học ÂY ZẦN CHO ĐỘI ZÀ, chị Huê muốn trợ lý AI đỡ cho mình từ lập kế hoạch kiểm toán, phân tích dữ liệu, đánh giá rủi ro, tới hạch toán và lập tờ khai thuế, để "đỡ tốn thời gian, sức khỏe và tiền bạc." Việc đầu tiên chị muốn giao cho trợ lý là đúng khâu tổng hợp, phân tích và đánh giá rủi ro, khâu chị thấy "đau đầu" nhất. Một người đang gánh ba vai mà chọn học công cụ mới để làm nhanh hơn, học nhanh hơn, cho thấy chị hiểu rất rõ thời gian của mình quý tới mức nào.
Người thầy tương lai của những người đi sau
Trong ba vai của chị, vai sinh viên Ngôn ngữ Anh là vai hướng về tương lai. Chị học để sau này đi dạy tiếng Anh. Một người quen đọc tài liệu mới mỗi đợt, quen biến mớ số liệu rối thành báo cáo người khác đọc hiểu được, đó chính là tố chất của một người dạy giỏi. Những năm kiểm toán hôm nay, tôi tin, sẽ thành vốn quý cho chị khi đứng trên bục giảng ngày mai.
Chúc mừng chị Huê. Chúc chị sớm cầm trong tay tấm bằng Ngôn ngữ Anh, và mỗi báo cáo kiểm toán chị viết ra từ nay đều nhanh hơn, gọn hơn, trúng những rủi ro lớn thật sự.
